Speech 50 jaar homobeweging

Toespraak bij viering 50 jaar Leidse homobeweging - Ivo van Spronsen, bestuurslid politiek COC Leiden




Leiden, 8 februari 2018


Geachte wethouder(s), raadsleden, heren oprichters van de LSWH, bestuur en vrijwilligers van COC Leiden en overige aanwezigen, beste mensen,


Vandaag is het 50 jaar geleden dat de moderne Leidse homobeweging ontwaakte. Een mooi moment om bij stil te staan. Het was geen record overigens. In 1946 al ontstond in Amsterdam het COC. En heel treffend waren het Utrechtenaren die, in 1967, de eerste Studentenwerkgroep Homoseksualiteit oprichtten.


Toch is 1968 een keerpunt in de Leidse geschiedenis. De Leidse Studentenwerkgroep Homoseksualiteit (LSWH) vormde samen met studenten uit andere steden een federatie die het Landelijke COC activistischer en strijdbaarder maakte en

homojongeren voor het eerst een stem gaf.


LSWH-oprichter Paul de Leeuw en Ivo van Spronsen

Het was in Leiden het begin van de strijd voor gelijke rechten, zichtbaar en acceptatie.

LSWH-oprichter Paul de Leeuw mailde mij in aanloop naar vandaag: “wie had ooit kunnen verwachten dat we 50 jaar Leidse homobeweging zouden vieren in het Leidse Stadhuis.


Een receptie in de Burgerzaal, dat was in 1968 ondenkbaar”. In 50 jaar heeft de LHBTI-emancipatiebeweging in Leiden en breder in ons land en Europa forse stappen gezet.


Normaal

Wanneer je bedenkt hoe normaal het in 2018 is om een openlijk lesbische vice-premier en minister van Binnenlandse Zaken te hebben of om twee mannen hand in hand op straat te zien lopen.


Tegenwoordig zien we homoseksuele rolmodellen op tv: Ellen DeGeneres kwam op tv uit de kast en onze Leidse Rogier van de Hooykist dong mee naar de hand van Neerlands bekendste homozanger. Dat mensen van hetzelfde geslacht überhaupt kúnnen trouwen!


Verandering

En wat een verandering hebben we bereikt in afgelopen halve eeuw! In 1968 vond de wetgever nog normaal dat seksuele meerderjarigheid voor homomannen en lesbische vrouwen anders moest zijn dan voor hetero’s. Voor ons was de leeftijd 21 in plaats van 16 jaar. In de memorie van toelichting bij de wet uit 1911 staat dat de jeugd moest worden beschermd tegen de verleidingen van homoseksualiteit.


Van de 5000 mensen die onder art. 248 bis WvS gearresteerd zijn voor het vergrijp van ontucht met een persoon onder de 21 jaar is de helft veroordeeld. Zij kregen vaak een straf van drie tot zes maanden. Ook werden zijn geregistreerd in een fotoboek van ontuchtplegers. Met alle nare gevolgen voor carrière en privéleven van dien!


In 1969 demonstreerden voor het eerst homoseksuelen en lesbiennes in alle openheid op het Binnenhof voor de afschaffing van art. 248 bis.In 1971 was het zover: de wet werd gewijzigd!


Gaan we vanuit 1968 nog iets verder terug. Nog geen 12 jaar ervoor, in 1956 was het in Nederland heel normaal dat een vrouw op haar trouwdag werd ontslagen. Getrouwde vrouwen werkten namelijk niet. En zij mocht ook geen eigen bankrekening openen zonder toestemming van haar echtgenoot.


Strijd

Tijden veranderen: hun normaal van toen is niet het onze van vandaag. EN het is goed te bedenken dat er hard is gewerkt voor ons normaal, voor onze rechten. Verandering begint niet door er om te vragen. Het komt door er zelf voor te strijden.


Peter van Eeten, een van onze leden en al 49 jaar betrokken, praatte me bij over de geschiedenis van de Leidse homobeweging. “We hebben allemaal zelf gedaan hoor, Ivo,” zei hij. “Het was knokken voor iedere stap vooruit.”


Roze Zaterdag

En het was soms letterlijk knokken! Enkele jaren later, in 1983 vond in Leiden Roze Zaterdag plaats. Potten en flikkers marcheerden door de Breestraat en vierden een feest van zichtbaarheid in het Van der Werfpark. Het klinkt nu zo normaal, maar in het licht van Roze Zaterdag in Amersfoort het jaar ervoor, was het wel spannend. In Amersfoort waren mensen in elkaar geslagen en moesten ze onder politiebegeleiding in veiligheid worden gebracht.


Terugkijkend in het programma Andere Tijden vertelden de gewelddadige buurtbewoners van toen dat ze nu wel homo’s kennen en naar de Toppers gaan. Toen vonden ze homo’s in de wijk maar provocerend. Een uitleg zonder excuses waar uit duidelijk blijkt dat zichtbaarheid en voorlichting de enige route naar acceptatie is van homo’s, lesbo’s, biseksuelen en transgenders.Onbekend maakt ook hier onbemind!


De Kroon aan de Langegracht

In Leiden ging het gelukkig goed! Na enkele jaren Caeciliastraat waar de organisatie van de Roze Zaterdag had plaatsgevonden, kreeg COC Leiden in 1985 haar ruime en permanente onderkomen aan de Langegracht. Een plek waar iedereen zichzelf kan zijn, kan dansen, sjansen en verliefd worden. Het gaf ons ook de ruimte te werken aan betere voorlichting op scholen, gerichtere hulp voor kwetsbare groepen (CO-groepen, HIV-cafe, roze ouderen) en effectievere politieke invloed.


Nederland werd ondertussen, in 2001, het eerste land ter wereld dat het huwelijk openstelde voor mensen van hetzelfde geslacht. En in Leiden werd COC Leiden in 2008 aangesteld als partnerorganisatie voor gemeentelijk beleid toen er landelijke regenbooggelden kwamen voor het verbeteren van de positie van de LHBTI-gemeenschap.


Terugkijkend op 50 jaar hebben we vandaag dus echt iets te vieren. De strijd voor gelijkheid, zichtbaarheid en acceptatie heeft zijn vruchten afgeworpen.


Onverdraagzaamheid

Maar hoe feestelijk vandaag ook is, we moeten als LHBTI-gemeenschap waakzaam blijven. Veel vormen van onverdraagzaamheid steken in dit land de kop weer op.


Homofobie, transfobie, seksisme en racisme zijn verschillende uiting van dezelfde kwaal: de weigering te accepteren dat iedereen voor de wet gelijk is, recht heeft op een eigen identiteit en eigen leven. Het was de Leidse liberaal Thorbecke die het in 1848 voor het eerst in onze Grondwet opschreef.


Nederlandse, vrijzinnige waarden staan onder druk van binnen- en buitenaf. Of het nu mannen zijn, met een dik boek in de hand, die zeggen dat we zullen branden in de hel of mannen op tv die ons te kakken zetten bij wijze van volksvermaak.


Laten we hier afspreken dat we als LHBTI-beweging ons niet bang laten maken en altijd zullen opstaan tegen de bullebakken en extremisten die proberen ons terug de kast in te jagen!


We blijven, als COC Leiden samen met de vele partners in stad en regio, gemeentes, scholen, de universiteit, maatschappelijke en studentenorganisaties, strijden voor gelijke rechten, zichtbaarheid en acceptatie.


Tot slot

Benno Premsela, joods, homo en oprichter van het COC, zei ooit in een interview: “Nadat ik in de oorlog ondergedoken had gezeten om mijn joods zijn, had ik me voorgenomen me nooit meer te verstoppen voor wie ik ben.”


Wie wij zijn en wie we liefhebben dat vieren we hier vanavond in ons mooie stadhuis. Dat vinden wij heel normaal!


Meryl Streep zei het treffend tijdens een afstudeerceremonie in 2010 aan een voormalige universiteit voor vrouwen : “Really, there is no normal, there is only change and resistance to it and then more change.” [1]


Los vertaald: Eigenlijk bestaat er niet zoiets als normaal, alleen verandering bestaat en de weerstand daartegen en dan meer verandering.”


Voor die verandering strijden we...


Op de komende 50 jaar!


Dank u wel.



[1] (Meryl Streep, Barnard College 2010)

Nieuws

  • schoolbord_-COC_Haaglanden.jpg
    Onderwijsdag 3 november: diversiteit in de klas


    Hou jij je bezig met diversiteit in de klas of zou je meer willen weten over het onderwerp? Op 3 november organiseert COC Leiden, in het kader van 50 jaar Leidse Homobeweging, een onderwijsdag over seksuele- en genderdiversiteit in de klas.

  • Nationale-Coming-Out-Dag-2018-uitgelicht.png
    Programma COMING OUT DAG 2018


    Ook dit jaar presenteert COC Leiden weer een mooi Coming Out Dag Programma, verspreid over maar liefst twee dagen.

  • Burendag.jpg
    22 september Nationale Burendag ook op COC Leiden


    Het is bijna zover! Op 22 september is het Nationale Burendag! We nodigen onze buren uit en zorgen voor een bakkie. Daarom hebben we jullie nodig als visitekaartje van COC Leiden. Kom gezellig buurten en praten met de buren.

  • Agenda


    COC Leiden | Langegracht 65 | 071-5220640 | info@cocleiden.nl | Inloggen